Hình thức quản lý dự án là gì? Top 4 mô hình phổ biến & cách chọn cho SME Việt

  • Phương Nguyễn

Hình thức quản lý dự án là cách doanh nghiệp tổ chức, điều hành và kiểm soát toàn bộ quá trình thực hiện dự án nhằm đảm bảo tiến độ, chi phí và chất lượng. Với doanh nghiệp SME Việt Nam, việc lựa chọn đúng hình thức quản lý dự án có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành và khả năng kiểm soát rủi ro. Hiện nay, có 4 hình thức quản lý dự án phổ biến được áp dụng rộng rãi, mỗi hình thức phù hợp với quy mô, nguồn lực và mức độ phức tạp khác nhau của dự án. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết ưu nhược điểm từng hình thức, giúp SME lựa chọn phương án tối ưu cho năm 2026.

Hình thức quản lý dự án là gì?

Hình thức quản lý dự án là cách thức tổ chức, điều hành, giám sát và kiểm soát toàn bộ quá trình thực hiện một dự án, từ giai đoạn khởi tạo đến khi hoàn thành và bàn giao. Nó bao gồm việc xác định cấu trúc, vai trò, trách nhiệm, quy trình và các mối quan hệ giữa các bên liên quan nhằm đạt được mục tiêu dự án đề ra. Việc lựa chọn hình thức quản lý phù hợp đóng vai trò cực kỳ quan trọng, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng nguồn lực, khả năng kiểm soát rủi ro, chất lượng sản phẩm cuối cùng và mức độ linh hoạt của dự án. Một hình thức quản lý được lựa chọn đúng đắn sẽ là nền tảng vững chắc, giúp doanh nghiệp vượt qua thách thức và tận dụng cơ hội một cách tối ưu nhất.

Hình thức quản lý dự án
Hình thức quản lý dự án

4  Hình thức quản lý dự án phổ biến hiện nay

Dù có rất nhiều phương pháp và công cụ quản lý dự án hiện đại liên tục ra đời, nhưng 4 hình thức quản lý dự án dưới đây vẫn là nền tảng và được ứng dụng rộng rãi trong bối cảnh công nghệ năm 2026.

Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án

Đây là hình thức mà chính chủ đầu tư (người sở hữu vốn, có quyền ra quyết định chính) tự mình tổ chức, điều hành và chịu trách nhiệm toàn bộ quá trình thực hiện dự án. Chủ đầu tư có thể có đội ngũ nội bộ hoặc thuê các chuyên gia, nhưng quyền kiểm soát và ra quyết định cuối cùng vẫn thuộc về họ.

Ưu điểm 

  • Kiểm soát chặt chẽ: Đặc biệt quan trọng với SME muốn đảm bảo chất lượng, chi phí và tiến độ sát sao với tầm nhìn ban đầu.
  • Phản ứng linh hoạt: Dễ dàng điều chỉnh khi có thay đổi vì không phải qua nhiều cấp phê duyệt phức tạp.
  • Tiết kiệm chi phí trung gian: Giảm thiểu phí dịch vụ thuê đơn vị tư vấn quản lý hay các bên thứ ba.
  • Hiểu rõ mục tiêu: Đảm bảo dự án đi đúng hướng, sát với chiến lược và mục tiêu kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp.

Nhược điểm:

  • Yêu cầu năng lực cao: Chủ đầu tư phải có kinh nghiệm, kiến thức chuyên sâu về quản lý dự án. Với nhiều SME, đây là thách thức lớn do thiếu chuyên môn hoặc chưa có đội ngũ đủ mạnh.
  • Tốn thời gian, nguồn lực: Gánh nặng quản lý có thể làm phân tán sự tập trung của chủ doanh nghiệp vào các hoạt động kinh doanh cốt lõi khác.
  • Rủi ro tập trung: Dự án phụ thuộc nhiều vào một cá nhân hoặc nhóm nhỏ, dễ gặp rủi ro nếu thiếu kinh nghiệm hoặc quá tải.

Phù hợp với: Các dự án quy mô nhỏ, đơn giản, dự án nội bộ, dự án yêu cầu tính bảo mật cao, hoặc các SME có nguồn lực quản lý nội bộ đủ mạnh và kinh nghiệm sẵn có.

Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án
Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án

Chủ nhiệm thực hiện công tác quản lý dự án

Trong hình thức này, chủ đầu tư sẽ bổ nhiệm một cá nhân (Chủ nhiệm dự án/Giám đốc dự án) hoặc một nhóm chuyên trách để chịu trách nhiệm toàn bộ hoặc một phần công tác quản lý dự án. Người/nhóm này hoạt động dưới sự chỉ đạo của chủ đầu tư nhưng có quyền hạn nhất định trong việc điều hành, phân công và kiểm soát.

Ưu điểm:

  • Chuyên môn hóa: Tận dụng kinh nghiệm và kỹ năng của người quản lý chuyên nghiệp, đảm bảo dự án được điều hành bài bản hơn.
  • Giải phóng chủ đầu tư: Giúp chủ doanh nghiệp tập trung vào chiến lược, phát triển kinh doanh mà không bị sa đà vào chi tiết quản lý.
  • Hiệu quả vận hành: Phân bổ công việc rõ ràng, tối ưu hóa nguồn lực và quy trình làm việc.
  • Cấu trúc rõ ràng: Tạo ra một bộ máy quản lý có trách nhiệm và quyền hạn cụ thể, dễ dàng theo dõi và đánh giá hiệu suất.

Nhược điểm:

  • Chi phí: Phát sinh chi phí cho nhân sự quản lý chuyên trách (lương, đào tạo, phúc lợi).
  • Rủi ro ủy quyền: Nếu chủ nhiệm dự án thiếu năng lực hoặc không trung thực, có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến dự án.
  • Mất đi sự linh hoạt: Có thể phát sinh thêm lớp phê duyệt, làm chậm quá trình ra quyết định so với chủ đầu tư trực tiếp quản lý.

Phù hợp với: Các dự án có quy mô trung bình, phức tạp hơn, yêu cầu chuyên môn cao ở khâu quản lý, hoặc SME muốn nâng cao năng lực quản lý mà không phải tự gánh vác toàn bộ trách nhiệm.

Chủ nhiệm thực hiện công tác quản lý dự án
Chủ nhiệm thực hiện công tác quản lý dự án

Quản lý dự án theo hình thức chìa khóa trao tay

Với hình thức Chìa khóa trao tay, chủ đầu tư ký hợp đồng với một nhà thầu chính (hoặc liên danh nhà thầu) để họ chịu trách nhiệm từ khâu thiết kế (Engineering), mua sắm (Procurement) đến thi công (Construction) và vận hành thử (Commissioning) toàn bộ dự án. Khi hoàn thành, nhà thầu sẽ “trao chìa khóa” cho chủ đầu tư, dự án đã sẵn sàng để sử dụng.

Ưu điểm:

  • Giảm thiểu rủi ro cho chủ đầu tư: Nhà thầu chịu trách nhiệm chính về tiến độ, chất lượng, và kiểm soát chi phí trong phạm vi hợp đồng.
  • Đơn giản hóa quản lý: Chủ đầu tư chỉ cần quản lý một đối tác duy nhất thay vì nhiều nhà thầu nhỏ lẻ.
  • Tận dụng chuyên môn: Đặc biệt hữu ích cho SME thiếu kinh nghiệm hoặc nguồn lực trong lĩnh vực cụ thể của dự án (ví dụ: xây dựng nhà máy, triển khai hệ thống công nghệ phức tạp).
  • Dự báo chi phí tốt: Hợp đồng thường là tổng thầu cố định, giúp chủ đầu tư kiểm soát ngân sách hiệu quả hơn.

Nhược điểm:

  • Chi phí cao: Chi phí tổng thể thường cao hơn do nhà thầu bao gồm cả chi phí quản lý rủi ro và lợi nhuận.
  • Mất kiểm soát: Chủ đầu tư ít tham gia sâu vào quá trình thực hiện, khó can thiệp khi có vấn đề phát sinh hoặc muốn thay đổi chi tiết.
  • Phụ thuộc vào nhà thầu: Rủi ro lớn nếu chọn phải nhà thầu không uy tín hoặc kém năng lực.
  • Khó khăn trong thay đổi: Việc điều chỉnh yêu cầu hoặc phạm vi trong quá trình thực hiện sẽ rất khó khăn và tốn kém.

Phù hợp với: Các dự án phức tạp, quy mô lớn, đòi hỏi công nghệ cao, hoặc các SME muốn triển khai dự án nhanh chóng, giảm thiểu gánh nặng quản lý và sẵn sàng chấp nhận chi phí cao hơn. Thường thấy trong lĩnh vực xây dựng, cơ sở hạ tầng, hoặc triển khai các giải pháp công nghệ phức tạp.

Quản lý dự án theo hình thức chìa khóa trao tay
Quản lý dự án theo hình thức chìa khóa trao tay

Doanh nghiệp tự thực hiện dự án

Trong hình thức này, chủ đầu tư tự mình tổ chức thực hiện toàn bộ các hạng mục của dự án, từ khảo sát, thiết kế, mua sắm vật tư, thi công, lắp đặt đến vận hành. Đây có thể là việc huy động toàn bộ nguồn lực nội bộ của doanh nghiệp hoặc thuê mướn nhân sự tạm thời, nhưng vẫn dưới sự điều hành trực tiếp của chủ đầu tư.

Ưu điểm:

  • Kiểm soát tối đa: Chủ động hoàn toàn trong mọi khâu, đảm bảo chất lượng và tiến độ theo ý muốn.
  • Tối ưu chi phí: Tiết kiệm chi phí trung gian (lợi nhuận nhà thầu) do không phải trả phí cho bên ngoài.
  • Phát triển năng lực nội bộ: Giúp doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng cho đội ngũ, tạo lợi thế cạnh tranh về lâu dài.
  • Linh hoạt cao: Dễ dàng điều chỉnh, thay đổi yêu cầu trong quá trình thực hiện mà không gặp rào cản từ bên thứ ba.

Nhược điểm:

  • Đòi hỏi nguồn lực lớn: Cần có đủ nhân lực, vật lực, tài chính, máy móc thiết bị và thời gian. Đây là rào cản lớn với nhiều SME.
  • Gánh nặng quản lý: Áp lực rất lớn lên bộ máy quản lý của doanh nghiệp, dễ dẫn đến quá tải.
  • Rủi ro cao: Nếu thiếu kinh nghiệm hoặc không đủ năng lực ở một khâu nào đó, dự án dễ bị chậm tiến độ, phát sinh chi phí, hoặc chất lượng không đảm bảo.
  • Chậm trễ tiến độ: Do có thể thiếu chuyên môn sâu ở một số khâu hoặc gặp khó khăn trong việc điều phối.

Phù hợp với: Các dự án nhỏ, có tính chất đặc thù, dự án nghiên cứu và phát triển (R&D), dự án có chuyên môn nội bộ mạnh, hoặc khi doanh nghiệp muốn giữ bí mật công nghệ. Thường là các dự án tự động hóa quy trình, phát triển phần mềm nội bộ, hoặc cải tạo nhỏ trong khuôn viên công ty.

Doanh nghiệp tự thực hiện dự án
Doanh nghiệp tự thực hiện dự án

Bảng so sánh nhanh 4 hình thức quản lý dự án

Để giúp doanh nghiệp SME nhanh chóng so sánh và lựa chọn hình thức quản lý dự án phù hợp, bảng dưới đây tổng hợp 4 hình thức quản lý dự án phổ biến dựa trên các tiêu chí quan trọng như mức độ kiểm soát, yêu cầu chuyên môn, chi phí quản lý và mức độ phù hợp với SME Việt Nam.

Tiêu chí so sánh Chủ đầu tư trực tiếp quản lý Chủ nhiệm dự án quản lý Chìa khóa trao tay Doanh nghiệp tự thực hiện
Mức độ kiểm soát Rất cao Cao (qua người đại diện) Thấp Rất cao
Yêu cầu chuyên môn quản lý Cao Trung bình – cao Thấp Rất cao
Áp lực lên chủ doanh nghiệp Rất lớn Trung bình Thấp Rất lớn
Chi phí quản lý Thấp Trung bình Cao Thấp
Mức độ linh hoạt khi thay đổi Cao Trung bình Thấp Rất cao
Rủi ro vận hành Trung bình – cao Trung bình Thấp (nếu nhà thầu uy tín) Cao
Phù hợp quy mô dự án Nhỏ – đơn giản Trung bình Lớn – phức tạp Nhỏ – đặc thù
Phù hợp với SME Việt SME có kinh nghiệm SME đang mở rộng SME thiếu nguồn lực SME có đội ngũ mạnh
Khả năng kiểm soát tiến độ & chi phí Cao Cao Trung bình Cao nhưng dễ quá tải

SME nên chọn hình thức quản lý dự án nào?

SME nên lựa chọn hình thức quản lý dự án dựa trên quy mô dự án, mức độ phức tạp và năng lực quản lý nội bộ.

  • Dự án nhỏ, nội bộChủ đầu tư trực tiếp quản lý hoặc doanh nghiệp tự thực hiện
  • Dự án quy mô trung bình, cần vận hành bài bảnChủ nhiệm dự án quản lý
  • Dự án lớn, phức tạp, thiếu kinh nghiệm triển khaiChìa khóa trao tay

Trong thực tế, SME có thể kết hợp linh hoạt nhiều hình thức quản lý theo từng giai đoạn để vừa giữ quyền kiểm soát, vừa giảm rủi ro và áp lực vận hành.

CloudWORK – Nâng cao hiệu quả quản lý dự án

Trong hành trình tối ưu hóa quản lý dự án, bất kể doanh nghiệp bạn chọn hình thức nào, từ chủ đầu tư trực tiếp, giao cho chủ nhiệm, đến chìa khóa trao tay hay tự thực hiện, công nghệ luôn là đòn bẩy không thể thiếu để nâng cao hiệu suất và giảm thiểu rủi ro. CloudWORK, với vai trò là phần mềm quản lý công việc và dự án toàn diện, được phát triển bởi CloudGO với hơn 15 năm kinh nghiệm chuyển đổi số, chính là giải pháp hữu ích giúp doanh nghiệp SME vượt qua những hạn chế của các hình thức quản lý truyền thống và phát huy tối đa ưu điểm của chúng.

CloudWORK tích hợp các tính năng cốt lõi mang lại lợi ích thực tế:

  • Quản lý nhiệm vụ & tiến độ: Giúp chủ đầu tư/chủ nhiệm nắm bắt tiến độ tức thời, theo dõi sát sao dự án dù tự quản lý hay ủy quyền. Với hình thức Chìa khóa trao tay, các báo cáo minh bạch từ CloudWORK có thể giúp chủ đầu tư giảm rủi ro mất kiểm soát và có cái nhìn khách quan về hiệu suất của nhà thầu.
  • Phân bổ nguồn lực & cộng tác: Hỗ trợ chủ nhiệm dự án phân công, điều phối hiệu quả đội ngũ và nguồn lực. Thúc đẩy cộng tác nội bộ liền mạch khi doanh nghiệp tự thực hiện dự án, đảm bảo mọi thành viên làm việc ăn ý và hiệu quả.
  • Lịch làm việc & chấm công: Tối ưu hóa quản lý nhân sự, đặc biệt quan trọng khi tự thực hiện dự án hoặc có đội ngũ nội bộ lớn, giúp theo dõi thời gian và công sức một cách chính xác.
  • Báo cáo & phân tích chuyên sâu: Cung cấp dữ liệu chi tiết, minh bạch về mọi khía cạnh của dự án, giúp chủ đầu tư ra quyết định chính xác, kịp thời điều chỉnh, giảm thiểu rủi ro cho mọi hình thức quản lý.
  • Hoạt động trên Cloud, bảo mật cao, dễ triển khai: Thiết kế này đặc biệt phù hợp với SME có nguồn lực IT hạn chế, đảm bảo tính liên tục, linh hoạt và khả năng mở rộng theo nhu cầu phát triển của doanh nghiệp mà không cần đầu tư hạ tầng phức tạp.
Nâng cao hiệu quả quản lý dự án với CloudWORK
Nâng cao hiệu quả quản lý dự án với CloudWORK

Câu hỏi thường gặp

Nên chọn hình thức quản lý dự án nào khi doanh nghiệp tôi là SME?

Việc lựa chọn phụ thuộc vào quy mô, tính chất dự án, nguồn lực nội bộ và kinh nghiệm của doanh nghiệp. Với dự án nhỏ, nội bộ, SME có thể tự quản lý. Nếu cần chuyên môn cao hơn hoặc dự án trung bình, phức tạp, việc bổ nhiệm chủ nhiệm dự án là lựa chọn tốt. Đối với dự án lớn, phức tạp, hoặc thiếu kinh nghiệm, hình thức chìa khóa trao tay sẽ giảm thiểu rủi ro.

Hình thức quản lý dự án có cố định không hay có thể thay đổi?

Hình thức quản lý dự án không cố định. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể thay đổi hoặc kết hợp các hình thức quản lý khác nhau tùy thuộc vào từng dự án cụ thể, giai đoạn phát triển của dự án, sự thay đổi về quy mô hoặc nguồn lực. Quan trọng là sự linh hoạt và khả năng thích ứng để đạt được hiệu quả tốt nhất.

Phần mềm quản lý dự án có thực sự cần thiết cho SME không?

Phần mềm quản lý dự án là hoàn toàn cần thiết. Với phần mềm quản lý dự án như CloudWORK sẽ giúp SME tối ưu hóa quy trình, tăng cường khả năng theo dõi tiến độ, phân bổ nguồn lực hiệu quả, cải thiện cộng tác và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Điều này giúp vượt qua hạn chế về nguồn lực và chuyên môn, đặc biệt khi doanh nghiệp đang trên đà phát triển và có nhiều dự án.

Việc lựa chọn hình thức quản lý dự án phù hợp là một quyết định chiến lược, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về mục tiêu, nguồn lực và rủi ro. Tuy nhiên, dù doanh nghiệp bạn đi theo hướng nào, việc tích hợp công nghệ vào quy trình quản lý sẽ là chìa khóa để tối ưu hóa hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo thành công bền vững.

Nếu doanh nghiệp bạn đang tìm kiếm một giải pháp quản lý công việc và dự án toàn diện, tinh gọn và dễ dùng, hãy liên hệ với CloudWORK để nhận tư vấn chuyên sâu và tìm ra lộ trình phù hợp nhất cho doanh nghiệp của mình.

CloudWORK – Giải pháp quản lý công việc, dự án tinh gọn

Các tin liên quan

Post Comment

CloudWORK: Giải pháp quản lý công việc, dự án tinh gọn

Chúc mừng bạn có 14 ngày trải nghiệm miễn phí. Nhanh tay đăng ký ngay!

CloudWORK Giải pháp quản lý công việc, dự án tinh gọn. Quản lý lịch làm việc, giao việc, quản lý và theo dõi tiến độ công việc, dự án

Địa chỉ: 13 Đường 37 – Vạn Phúc City, P. Hiệp Bình Phước, TP. Thủ Đức, TP. HCM

Hotline: 1900 29 29 90

Email: 

Website công ty tổng: https://cloudgo.vn/

Copyright © from 2025 CloudWORK. All rights reserved